BÜTÖV AZƏRBAYCAN OCAQLARI
Fərhad Cavadi: Türkcə Adlar Sözlüyünü yazmağı özümə bir vəzifə bildim [Audio-Müsahibə]

12:32 / 25-01-2017   /   baxış - 148

Beç cildlik “Türkcə İnsan Adları” sözlüyünün müəllifi Fərhad Cavadi 1990-cı illərdə dünyaya gələn qızına Türkay, oğluna isə Türk Aslan adını seçib. Urmiyədən Amerikanın Səsinə danışan araşdırmaçı yazar deyir ki, “Türkay adına şəxsiyyət vəsiqəsi almaq üçün 3 ay, Türk Aslan adına isə tam 6 ay dövlət qurumlarına gedib gəldim. Adlar üçün mənbə istəyirdilər. Bunun üçün bir türk adları sözlüyünü hazırlamağı özüm üçün bir vəzifə hiss etdim.”

 

Fərhad Cavadi keçən 20 il ərzində İran Azərbaycanında uşaqlarına türk adları seçən ailələrin qat-qat artmasını belə açıqlayır:

 

“O zamanlar təzyiq bundan da artıq idi. Getdikcə atmosfer yumşalmağa başladı. Adlar haqqında kitablar çap olundu. Bunun təsiri oldu. Bir də türk xalqı özü də bu inama çatdı ki, uşaqlarına türk adı seçsinlər... Bu da çox təsir göstərdi.”

 

Yazarın 1993-cü ildə dünyaya gələn qızının 3 ay, 3 il sonra dünyaya gələn oğlunun isə 6 ay boyunca şəxsiyyət vəsiqələri olmur:

“1372 günəş ilində mənim ilk uşağım, bir qızım oldu. Adını Türkay qoymaq istədim. Sicil idarəsi vermədi. Üç ay getdim gəldim, çox dartışma və get-gəldən sonra ala bildim. Ondan üç il sonra bir oğlum oldu. Adını Türk Aslan qoymaq istədim. Bu, tam altı ay çəkdi. 6 ay yol döydüm idarəyə. Çoxlu məktub yazmalar və get-gəldən sonra müsibətlə bu adları aldım. Bu, məndə bir vəzifə hissinin yaranmasına səbəb oldu ki, bir işlər görmək lazimdir. Çünki, uşaqlarıma ad seçəndə məndən mənbə istəyirdilər. Deyirdilər belə ad olmaz, bir mənbə göstər!”

Fərhad Cavadi “Türkcə İnsan Adları” sözlüyünün birinci cildini 2001-ci ilin fevral ayında 618 səhifədə nəşr etdi. Kitabın ikinci və üçüncü cildləri də daha sonra İrşad və Mədəniyyət Nazirliyinin icazəsi ilə işiq üzü görə bildi.

Yazarın söylədiklərinə əsasən, “İrşad və Mədəniyyət Nazirliyi müxtəlif bəhanələr gətirərək kitabın 4 və 5-ci cildlərinin çapına icazəsi verməyib. Amma istifadəçilər bu cildlərin PDF faylını əldə edə bilirlər.”

O əlavə edir, “4 və 5-ci cildin çapına icazə verilmədi. Min bəhanə gətirdilər. Misal üçün, dedilər bunun latin qrafikası olmasın. Mən də dedim, latin qrafikası olmasa ərəb hərfləri ilə olan iş deyil. Ərəb əlifbası ilə adın neçə tələffüzü olur... Mən dedim mən eşitdim. Çap icazəsi vermədilər.”

Cavadinin sözlərinə görə, uşaqları ya şirkət və dükanlarına seçdikləri türk adlarını qeydiyyatdan keçirmək istəyən bir çox insan Türkcə İnsan Adları kitabından bir mənbə kimi istifadə edib.

Yazar 1990-cı illərlə müqayisədə vəziyyətin xeyli yaxşılaşdığını ifadə edir. O, seçdikləri türk adlarını qeydiyyatdan keçirmək istəyənlərə tövsiyə edir ki, seçdikləri addan imtina etməsinlər.

“Uşağına, dükanına ya şirkətinə türk adı almaq istəyənlərə deyirəm ki, adla bağlı önləyici bir qanun yazılmayıb. Ancaq bunlara (dövlət qurumlarına) tapşırırlar, bir cür edin ki, türk adı qoyulmasın. Elə bir şərait yaradırlar ki, adam neçə gün gedir, gəlir və sonra yorulub imtina edir. Deyir nə ad olursa olsun,” deyə Fərhad Cavadi əlavə edir.

 

AUDİO:

http://www.amerikaninsesi.org/a/3675491.html

 

BAO.AZ



Qumda Azərbaycan Respublikasındakı dini ekstrimistlərə dəstək mərasimi keçirilib
23:54 / 17-07-2017
Azərbaycanlı milli-mədəni fəal Səfiyyə Qarabağlı saxlanılıb
23:45 / 17-07-2017
Aclıq aksiyasında olan Həbib Sasaniyan xəstəxanalıq olub
01:56 / 17-07-2017
Azərbaycanlı fəal Mənsur Seyfi məhkəməyə çağırılıb
00:32 / 09-07-2017
Urmiyəli fəal Əli Əzizi yeni ittihamla üzləşib
00:29 / 09-07-2017
Azərbaycanlı milli-mədəni fəal Qasim Mahmudi saxlanılıb
00:27 / 09-07-2017
Təbrizin 40 kilometrliyində əhalisi 18-ci əsrdə yaşayan kimi kəndlər var – Şəbistərin millət vəkili
22:55 / 07-07-2017
Babək qalası yığıncağında tutulanlar Əhər zindanına köçürülüb
22:44 / 07-07-2017
Güneydə türk fəallara qarşı basqılar artıb
20:41 / 04-07-2017
Həbib Sasaniyanın səhhəti aclıq aksiyasının 10-cu günündə ağırlaşıb
00:52 / 23-06-2017
Azərbaycanlı fəal Səid Məhəmmədi məhkəməyə çağırılıb
00:39 / 23-06-2017
Ərdəbildə məhbusların sayı getdikcə artır
00:43 / 10-06-2017
Abbas Lisani Meşginşəhr Məhkəməsinə çağırılıb
00:37 / 10-06-2017
“Azərbaycan” parkı məhv edilərək sıradan çıxarıldı
14:43 / 08-06-2017
Aslan Sultani: İran seçkilərində islahatçıların qorxu kampaniyası yaxşı işlədi
22:57 / 05-06-2017
6 türk fəalın məhkəməsi başlayıb
01:00 / 03-06-2017