BÜTÖV AZƏRBAYCAN OCAQLARI
Orxan Qafarlı: Türkdilli ölkələrdə dini radikalizminin potensialı şişirdilir [Audio-Müsahibə]

12:25 / 25-01-2017   /   baxış - 65

Avrasiya məsələləri üzrə ekspert Qafqaz və Orta Asiyada dini radikallaşma prosesini şərh edir

Avrasiya məsələləri üzrə ekspert Orxan Qafarlı Amerikanın Səsinə müsahibədə Qafqaz və Orta Asiyada dini radikallaşma prosesini şərh edib. O, bu bölgələrdən İŞİD kimi qruplara qatılanların Türkiyədə həyata keçirilən terror hücumlarındakı rolunu dəyərləndirib. Qafarlının sözlərinə görə bu bölgələrdən olan cihadçıların sayı bəzi qruplar, o cümlədən həmin ölkələrin liderləri tərəfindən bəzən şişirdilsə də, onların varlığının ciddiyə alınmalıdır.

Sovet İttifaqında yaşamış müsəlmanlar arasında radikallaşma prosesinin 1980-ci illərdən etibarən başladığını bildirən Qafarlının söylədiklərini görə, daha sonralar Əfqanistandan gələn radikal qüvvələrin fəaliyyəti, eləcə də Çeçenistan müharibəsi kimi olaylar bu prosesi sürətləndirib.

Ekspert habelə həmin mühitdə radikallaşan insanların bir hissəsinin zamanla qaçqın olaraq Türkiyə və Qərb ölkələrinə mühacirətinə diqqət çəkir. O, İŞİD kimi terror qruplarına qatılanların sayı ilə bağlı dəqiq məlumatın olmadığını deyir.

Son vaxtlar Türkiyədə dini qruplar tərəfindən həyata keçirilən bir çox terror aktının amilləri arasında bu bölgələrə mənsub cihadçıların adı açıqlanmaqdadır.

Orhan Qafarlı deyir ki, İŞİD xüsusilə Türkiyədəki fəaliyyətlərində “Türk-İslam” coğrafiyasına mənsub qüvvələrdən istifadəyə üstünlük verir:

“DAEŞ-in (İŞİD) belə strategiyası vardır ki, Türkiyədə terror aktlarında istifadə etdiyi insanların çoxu bu bölgələrdən olur. Yəni türklərin yaşadığı coğrafiyadan. Çünki, onlar Türkiyədə üzərlərinə şübhə çəkmirlər. Kimsə Qırğızıstan, Özbəkistan, Azərbaycan və bu kimi bölgələrdən gələnlərin terrorist olmasını düşünmür...”

Şişirtmə və qara propaqanda var amma mövzu ciddidir

Qafarlı eyni zamanda bu haqda şişirtmə və qara propaqandanın da mövcud olduğunu önə çəkir.

Onun sözlərinə görə, “terroristin milliyyəti olmaz. Amma Türkiyədə bəzi qruplar bu insanların özbək, qazax, türkmən və ya qırğız olması üzərində vurğu yapırlar... Özlərinə marksist və solçu deyən bəzi çevrələr bu bölgələrə qarşı qara bir propaqanda aparıb və aktiv şəkildə etnik və dini kimliklər üzərindən xəbərlər yayırlar. Bu, bilərək həyata keçirilir.”

Orhan Qafarlı belə bir durumda Türkiyədə digər türk toplumlarının fərdlərinə qarşı mənfi hisslərin ortaya çıxa biləcəyi ehtimalı haqqında danışır:

“Türkiyədə fərqli ideologiyalar var. Misal üçün, sağ qruplar haqqında söhbət etsək, bunun mərkəz sağ ya millətçi çevrələri etkiləyəcəyini düşünmürəm. Çünki, onlar onsuz da terroristin etniki, dini və milliyyətinin olmadığını anlayırlar. Amma bu vəziyyət digər qruplara qara propaqanda yaratmaq üçün məlzəmə olacaq,” o söyləyir.

Beynəlxalq əlaqələr üzrə ekspert Orta Asiya və Qafqaz ölkələrindən olan cihadçıların sayının bu ölkələrin hakimiyyətləri tərəfindən şişirildiyinə də diqqət çəkir amma bunun təhlükənin olmadığı anlamına da gəlmədiyini deyir:

“Orta Asiya və Qafqazdaki hakimiyyətlər bu bölgələrdə radikal qrupların varlığını önə çəkib, və biz getsək bunlar gələcək və İslam Cumhuriyyəti ortaya çıxacaq deyərək propaqanda yapırlar. Amma, bütün bunlara rəğmən bunu da bilmək lazimdir ki bu qruplar yox deyildir. Bu qrupların varlığı ciddiyə alınması gərəkən bir mövzudur.”

 

AUDİO:

http://www.amerikaninsesi.org/a/3685357.html

 

BAO.AZ



Tramp miqrasiya ilə bağlı yeni fərman imzalayıb
15:55 / 07-03-2017
Xocalı soyqırımı Rus Mədəniyyət və Tədris Mərkəzində yad edilib
01:07 / 20-02-2017
Malayziya polisi Kim Çen Inın qardaşının ölüm faktını təsdiqləyib
11:46 / 15-02-2017
Tramp bu gün Netanyahu ilə görüşəcək
11:14 / 15-02-2017
Ərdoğan: Bölgədə fars millətçiliyinin qarşısı alınmalıdır
14:11 / 14-02-2017
Putin-Tramp görüşünün vaxtı məlum olub
14:05 / 14-02-2017
Yaponiya Rusiyaya etiraz məktubu göndərib
13:40 / 14-02-2017
Rusiya XİN: PKK-nı terror təşkilatı saymırıq
18:29 / 09-02-2017
Elxan Şahinoğlu: Tehran ermənilərlə yenə curlaşıb
10:37 / 04-02-2017
“ABŞ Prezidenti Donald Tranp və qlobal proseslər” mövzusunda növbəti diskussiya keçiriləcək
19:15 / 02-02-2017
Avropa İttifaqı İsrailə qarşı
15:01 / 02-02-2017
2017-ci ildə çevriliş riskinin böyük olduğu ölkələrin siyahısı hazırlanıb - Vaşinqton Post
14:41 / 02-02-2017
BMT Təhlükəsizlik Şurası İranın raket sınaqları ilə bağlı təcili iclas keçirəcək
00:10 / 01-02-2017
Astana görüşündə razılıq əldə olundu - VİDEO
23:34 / 26-01-2017
İran fars molla rejimindən ermənilərə daha bir güzəşt
12:09 / 22-01-2017
İranda yeniyetməlik dövründə qətl törətmiş daha 2 nəfər edam edilib
11:44 / 19-01-2017